Pigmentvlekken No Nonsense Beauty

Pigment wordt ook wel de nieuwe rimpel genoemd. Waar de gemiddelde vrouw vroeger na haar veertigste begon te klagen over rimpels, begint tegenwoordig het pigmentprobleem al veel eerder. Dit probleem kan al vroeg in de twintigste levensjaren ontstaan en alle kennis over pigmentproblemen die we hadden blijkt ongegrond: er hoeft namelijk geen duidelijk hormonaal probleem te zijn voor het ontstaan van pigment. Inmiddels is dit ook bewezen door de wetenschap.

Ook mannen hebben steeds vaker te maken met ontsierende pigmentvlekken. Als je iets verder kijkt dan dat je neus lang is, is het helemaal niet zo vreemd dat we meer en meer pigmentproblemen krijgen. Het drinkwater in Nederland zit namelijk behoorlijk vol met fertiliteitshormonen, drugs en medicatie. De voedingsindustriehelpt ook aardig mee door allerlei groeihormonen te gebruiken bij gewassen en vee voor consumptie. We leven in een welvarende samenleving waarbij we graag op vakantie gaan en de nodige zonuren stapelen zich maar op. Zo kan bovendien ook nog na trauma, medicatie, zwangerschap en zelfs een ontsteking in het lichaam een pigmentstoornis optreden. Al met al reden genoeg om vanuit verschillende fronten iets aan je lifestyle te doen om gezonder en mooier door het leven te gaan.

NATUURLIJKE HUIDBESCHERMING

Melasma, chloasma, sproetjes, post inflammatoire hyperpigmentatie of een ouderdomsvlek… Wat een pigmentvlek is weten we inmiddels allemaal wel, maar wat is nu het echte probleem? Waar komt het vandaan? En het allerbelangrijkste: wat kun je er aan doen? Laat een ding duidelijk zijn: pigment hebben we nodig. Het pigment is een onderdeel van ons immuunsysteem. De hoeveelheid pigment die we produceren is vanuit de evolutie genetisch bepaald. Hoe dichter men oorspronkelijk bij de evenaar woont, hoe donkerder de huidskleur. Een soort van natuurlijke sunscreen, zeg maar. Zodra we meer straling krijgen, maakt de huid meer en sneller pigment aan ter bescherming van de huid. Wordt de huid geforceerd bij het aanmaken van pigment (te veel zon), dan is de kans groot dat er verbranding ontstaat. Hiervoor is overigens het brandend aanvoelen van de huid geen vereiste: een ontstekingsreactie op celniveau al is voldoende om een verstoring te ontwikkelen in het aanmaken en verdelen van pigment. Dus voor alle duidelijkheid: de aanmaak en verdeling van pigment is geen verstoring. Een verstoring is pas aan de orde als pigment niet egaal wordt verdeeld. Het MSH hormoon (Melanine Stimulating Hormone) is verantwoordelijk voor het op gang brengen van pigmentproductie. Dit hormoon is dus noodzakelijk voor het aanmaken van pigment. Dit pigment kan bedoeld zijn om de huid te beschermen en is daarmee dan ook onschuldig. Op het moment dat pigment vast gaat klonteren is er sprake van een verstoring. Het klonteren van pigment hebben we te danken aan het stofje tyrosine dat transformeert in tyrosinase op het moment dat het in aanraking komt met koper. Dit wordt ook wel het rijpingsproces van pigment genoemd en ook daarbij kan er al een verstoring zijn. Zo is alle pigment oorspronkelijk geel van kleur. Door het transformatieproces verandert geel pigment in rood pigment en uiteindelijk binnen 24 uur in bruin pigment. Dit is dan ook de reden dat er vaak roodheid aanwezig is in pigmentvlekken. Bij het behandelen van pigment is het dan ook mogelijk dat de bruine vlekken verdwijnen en het rood aanwezig blijft. Pigmentproducten werken immers op gerijpt pigment en niet op de voorfase ervan.

RESULTAATGERICHT WERKEN

Het is altijd belangrijk om resultaatgericht te
denken in de professionele behandelingen.
Vooral bij het behandelen van pigmentproblemen
is het belangrijk exact te weten op welke fase
van het pigmentprobleem je in gaat haken
met de werkstoffen waarmee je werkt. Er
zijn behandelingen (en vooral producten)
die het pigmentprobleem kunnen oplossen,
maar grotendeels blijft het bij het voorkomen
of onderhouden van het probleem. Mocht je
niet de juiste producten of behandelingen
in huis hebben, dan is de kans groot dat je
een product dat onderhoudsgericht werkt
als probleemoplosser aan gaat bieden wat
uiteindelijk tot ontevredenheid bij de klant zal
leiden. Dus wil je de meest effectieve producten
en de meest haalbare resultaten bieden, dan
zal je toch je behandelingen en producten
onder de loep moeten nemen. Maak hierbij
het noodzakelijke onderscheid in preventie,
behandelen van het werkelijke probleem of
onderhoud na de behandelingen. Miljoenen
mensen zitten nog steeds te wachten op een of
andere crème die alle vlekken in een klap doet
verwijderen. Producten zoals wasmiddelen en
reclames beweren dat dit bestaat, maar helaas
geldt dit voor de was en niet voor de huid.
De huid is immers een levend orgaan en een
pigmentcel ook. Dit betekent dat er iets moet
veranderen op celniveau en dat is niet zomaar
gebeurd.

BEHANDELING VAN PIGMENT

Hoe ga je nu aan de slag bij het behandelen van
pigmentvlekken? Bepaal tot zover mogelijk of
de pigmentatie epidermaal (in de epidermis) of
dermaal (in de dermis) aanwezig is. Dit doe je
door de klant met het gezicht naar het daglicht
toe te laten zitten of staan en de gepigmenteerde huid te goed te stretchen. Alle pigment dat verdwijnt, is epidermaal en kan goed behandeld
worden. Overig pigment dat zichtbaar blijft,
of verandert in vorm of kleur is dermaal. Dat
laatste is moeilijk te behandelen en daar moeten
naalden of lasers bij aan te pas komen. Het is
overigens niet altijd vanzelfsprekend dat er
sprake is van dermaal pigment.

Stap 1:
Zoek de juiste werkstoffen uit die op
verschillende fases van het pigmentprobleem
inhaken. Dit moet tijdens de behandelingen iets
zijn die de pigmentaanmaak in balans brengt
en overtollig pigment afvoert zoals Retinal en
Tranexamic Acid. Retinal is een nagemaakte
versie van retinaldehyde, het enige en echte
voorstadium van vitamine A. Normaliter
wordt dit aangemaakt bij retinolgebruik: het
provitamine A wordt in de stekelcellenlaag
getransformeerd in retinaldehyde waarbij er
irritatie kan ontstaan. Vervolgens wordt dit
in de basaalcellenlaag omgezet naar vitamine
A en opgenomen in de huid. Bij retinal is
deze transformatie niet nodig: hiermee wordt
irritatie voorkomen en werk je meer doelgericht
doordat er weinig tot geen kans is op irritatie.
Tranexamic Acid is een ware aanwinst in de
cosmetische industrie. Van oorsprong wordt
het stofje toegediend tijdens operaties om grote
bloedingen te voorkomen. In de cosmetische
toepassingen is het stofje in staat om de
melanocyten in een slaapstadium te brengen
zonder deze volledig uit te schakelen. Daarmee
is het stofje vergelijkbaar met Hydroquinone
(Hq) zonder de negatieve bijverschijnselen
zoals verbranding en de zogenaamde ‘rebound’
(het verergeren van pigment na gebruik van
Hydroquinone). Tranexamic Acid is niet op
doktersrecept, maar vrij verkrijgbaar. Tevens
kan het stofje gebruikt worden tijdens de
needling therapie voor de aanpak van dermaal
gelegen pigment. Zowel Hydroquinone als
Tranexamic Acid bleken de huid niet; beide
stofjes brengen je pigmentcel in een soort van
roesje waardoor ze gedeactiveerd worden.
Daarnaast heeft suppletie van magnesium
bewezen resultaten als het gaat om het afvoeren
en voorkomen van pigmentvlekken en heeft
het een sterk ondersteunend effect op alle
pigmentbehandelingen en pigmentproducten.
Behandelingen die bewezen effecten
hebben op hyperpigmentatie zijn:

Resurfacings: vaak wordt dit ten onrechte
ingedeeld bij de peelings. Resurfacings halen
verhoornde cellen weg, maar doen ook iets op
celniveau door middel van werkstoffen. Dus er
wordt niet alleen maar gepeeld, er verandert
ook iets in de huid qua pigment of eventueel
andere huidproblemen.

Peelings: peelings zijn producten op basis
van een of meerdere zuren. De lage pHwaarde
lost de huid op afhankelijk van hoe
laag de pH-waarde is. Het gevolg is een
milde tot gevorderde necrose: de huid wordt
afgestoten en men krijgt een nieuwe huid.
Vaak gaat de voorkeur bij artsen uit naar deze
methode. Het geeft een behoorlijke downtime
en met een beetje geluk valt je pigmentvlek
eraf. Wat het op langere termijn met je huid
doet is hier niet de vraag, dus daar ga ik maar
niet op in.

Licht/laser-behandelingen: IPL (Intense
Pulse Light) behandelingen kunnen heel
effectief zijn als het gaat om plaatselijke en
duidelijk gelokaliseerde pigmentvlekken. Er
bestaan veel verschillende soorten apparaten
en de een is weer intensiever dan de andere.
Er zijn apparaten waarmee je een korst kunt
krijgen die er (grotendeels) met vlek en al
af valt. Dit zijn dus behandelingen waarbij
ook necrose optreedt. Ook kun je IPL als
voorbehandeling op een resurfacing inzetten.
Het pigment komt door de IPL-behandeling
hoger in de huid te zitten. Vervolgens kun
je het met een resurfacing oppervlakkiger
behandelen waarbij je het pigment beter kunt
aanpakken. Bovendien heb je dan ook de hele
huid behandeld met een super verjongend
effect als bonus. Laserbehandelingen schieten
de pigmentcellen stuk in super kleine partikels
waardoor de macrofagen in staat zijn je
pigmentcellen op te ruimen. Blijft er een
klein deeltje pigment zitten, dan zal dit zich
weer opnieuw gaan delen. Lasers zijn geen
oplossingen voor de lange termijn.

Cryotherapie: een fantastische behandeling voor duidelijk gelokaliseerde pigmentvlekken zoals ouderdomsvlekken. De huid wordt plaatselijk bevroren met stikstof. Het genezingsproces duurt een dag of tien. Het korstje valt eraf en vaak is een pigmentvlek dan ook voor minimaal 80 tot 90 procent verdwenen. Eventueel kan de behandeling herhaald worden en weg is je vlek!

Needling: microneedling met roller of pen is een van de behandelingen waarbij er zorgwekkend veel wildgroei is. Iedereen gaat er maar op los met de naalden en het is zogenaamd overal goed voor. Het indirecte effect van needling is dat het wondgenezingsproces op gang komt. Het wondgenezingsproces komt op gang doordat de cytokines signalen afgeven. En een van de voornaamste redenen waardoor hyperpigmentatie ontstaat is ongecontroleerde inflammatie. Needling kan worden toegepast bij hyperpigmentatie, maar aangepast aan het probleem. De naaldjes dienen dan om de huid te openen en niet om de collageenproductie op gang te brengen. De werkwijze en de werkstoffen zijn anders en het is belangrijk je eerst hier in te verdiepen alvorens er op los te gaan met naalden.

Stap 2:
Adviseer producten voor thuisgebruik. Dit ligt iets ingewikkelder dan gedacht: het moeten werkstoffen zijn die het pigment op een vriendelijke wijze afvoeren, de aanmaak van nieuwe cellen onder controle houden en vooral de huid goed beschermen tegen vrije radicalen en uiteraard straling zoals uv-licht. Werkstoffen die dit doen zijn de bekende zonbeschermers, maar ook vitamine C en niacinamide. De juiste zonbeschermer vinden is tegenwoordig te vergelijken met het zoeken naar een speld in een hooiberg. Inmiddels zijn er wel fabrikanten die met specifieke zonbeschermingsproducten komen voor het pigmentprobleem. Vitamine C (L-Ascorbic Acid en geen Vitamine C ester) heeft een sterk preventieve werking op het oxideren van pigment en heeft daarmee dus een preventieve werking op het rijpen en dus het ontstaan van pigment. Niacinamide (vitamine B3) is na retinol de meest onderzochte huidvitamine en is een van de meest veelzijdige en krachtige huidvitamines. Niacinamide is in staat om het hele pigmentaanmaakproces te verstoren en heeft daarmee een zeer belangrijke rol als het gaat om het in balans brengen van het melanogenesisproces.

Stap 3:
Geef de klant goede voorlichting, want wanneer je eenmaal een pigmentprobleem hebt, blijf je een pigmentprobleem houden. Dit betekent dat men voor altijd rekening moet houden met het feit dat er nu eenmaal een stoornis is in het melanogenesisproces. Hierbij kan de klant producten blijven gebruiken met antioxidanten zoals vitamine A (Retinol), vitamine C en niacinamide.

REËEL ZIJN EN BLIJVEN

Het behandelen van het pigmentprobleem is en blijft een proces. Zowel de klant als de huidspecialist moeten rekening houden met het feit dat het probleem niet voor eeuwig verholpen kan worden. Herhaaldelijk behandelen en het gebruik van de juiste producten thuis is noodzaak. Zo niet, dan zal het resultaat altijd tegenvallen. Daarnaast is er dringend vraag vanuit de markt om doeltreffende behandelingen en producten te ontwikkelen tegen hyperpigmentatie. We zullen dan ook veel ontwikkelingen meemaken op dit gebied.

Tekst Ahmet Turkkani in Esthé